Banja

Manastir




Prijatelji sajta




netvodic



Oglasi


Anketa

Da li biste posetili Pribojsku Banju?
da
možda
ne

Pribojska Banja na Facebook-u

Pribojska Banja na Google-u

Pribojska Banja na Twitter-u




Istorijat Banje

Pribojska BanjaBanja je naselje staro preko 1.000 godina, drevni manastir i staro lečiliste u jugozapadnoj Srbiji u oblasti Stari Vlah, odnosno prema navodima iz knjige "Banja na Limu kod Priboja" Milutina Marjanovića, u tzv. "Xak Srbiji" - pravoj Srbiji. Ako je suditi prema arheološkim istraživanjima okoline samog naselja Banje (Jarmovca, Kratova, Rutoša, Radojine...) ovaj kraj je bio naseljen još u neolitsko doba. Teritorija oko Banje je svakako bila zanimljiva Ilirima i Keltima koji su je naseljavali.
Sama Banja, bila je stanište Rimljana i veoma popularna u vizantijsko doba. S obzirom na činjenicu da su Rimljani gradili svoje vojne i civilne centre na mestima bogatim toplom lekovitom vodom gde su pravili svoje čuvene "terme", nije teško zaključiti da je jedno od takvih mesta bila i Banja. U prilog tome može posvedočiti i jedan spomenik iz rimskog perioda pronađen na Banji kao i blizina rudnika na Jarmovcu iz kog su Rimljani vadili rudu.
Prvi pisani pomen Banje (Bania) kao utvrđenog naselja datira iz 1154. godine iz karte sveta koju je arabljanski geograf Mohamed al Idrisi (Abu Abdullah Mohammed al-Sharif al-Idrisi) napravio za normanskog kralja Rodžera II. Po njemu to je "grad mali i utvrđen, pored reke Lima (Lina)".
Najveći sjaj Banja je dostigla za vreme Nemanjića. U Studeničkom tipiku pisanom od 1207. do 1215. godine pominje se da u biranju igumana studeničke lavre, od šest starešina manastira, jedan je iz manastira sv. Nikole u Dabru, odnosno manastira u Banji. U ovom malom, ali očigledno značajnom mestu za Srbe, 1219-1220. sv. Sava uspostavio je centar Dabarske eparhije.
Prema legendi, Banju je pohodio i srpski kralj Uroš Hrapavi, koji je u njenim toplim izvorima našao izlečenje. Legenda kaže da je obolevši zajedno sa vojskom od neke kožne bolesti, Uroš zvani Hrapavi, okupao se u banjskim tolim vrelima. Na svom daljem putu, na koži vojnika su se pojavile kraste (po legedni to je u današnjem Kratovu) koje su zatim počele da se rutaju (u sadašnjem mestu Rutoši) da bi na kraju potpuno nestale, što je silno obradovalo vojsku (u današnjem mestu Radojina). U znak zahvalnosti, prema ovoj legedni, Uroš je naložio da se u Banji, mestu koje mu je donelo izlečenje, podigne manastir.
Dalja burna istorija srpskog naroda uticala je i na rušenje i ponovno uzdizanje naselja na zaravni oko manastirskog komplaksa. O tome svedoče rušenja i obnove manastira.
Za vreme turske vladavine Banja je bila trg i karavanska stanica na Velikom bosanskom drumu koji je iz Hrvatske, preko Sarajeva, Višegrada, Dobruna, Priboja i Banje išao dalje prema Kratovu, Novoj Varoši i Sjenici. Taj pravac je i danas veoma aktivan. Stanovnici Banje, poput sunarodnika iz cele Srbije, učestvovali su u skoro svim bunama i ustancima protiv osmanlijske vladavine. U ovom mestu, jednom od centara srpske duhovnosti, pored bogatog manastirskog života nastala je i škola - najstarija u ovom kraju, a prema nekim svedočanstvima i bolnica.